Czasami widzimy, że dziecko mocniej reaguje na bodźce, szybciej się denerwuje, trudno mu usiąść w miejscu albo wręcz przeciwnie: wydaje się wycofane. W takich sytuacjach pojawia się pytanie: czy to już moment na diagnozę integracji sensorycznej (SI)?

Poniżej znajdziesz prosty przewodnik, który pomoże Ci to ocenić.

1. codzienność staje się trudniejsza niż powinna

Warto rozważyć diagnozę, jeśli zauważasz, że zwykłe, codzienne czynności sprawiają dziecku wyjątkowy kłopot, np.:

• mycie głowy wywołuje duży stres lub płacz,

• dziecko nie znosi metek, niektórych faktur ubrań,

• reaguje przesadnie na drobne dźwięki lub dotyk,

• ma trudności ze skupieniem się nawet przy krótkiej zabawie.

Takie sygnały oznaczają, że układ nerwowy może zbyt mocno lub zbyt słabo reagować na bodźce.

2. aktywność ruchowa sprawia trudność 

Jeśli Twoje dziecko:

• często się potyka lub przewraca,

• nie lubi zabaw ruchowych,

• ma problemy z równowagą (np. nie chce wchodzić na plac zabaw),

• męczy się przy rysowaniu lub ma trudności z trzymaniem ołówka czy kredki,

to również warto pomyśleć o diagnozie SI. Problemy sensoryczne mogą wpływać na umiejętności ruchowe i pisanie.

3. Gdy pojawiają się trudności w przedszkolu lub szkole

Nauczyciele często jako pierwsi zauważają sygnały, których rodzic może nie łączyć z integracją sensoryczną. Wskazówkami mogą być:

• trudność z usiedzeniem na dywanie, w ławce,

• szybka frustracja, unikanie zadań,

• nadwrażliwość na hałas w sali,

• zbyt silne reakcje w nowych sytuacjach.

Jeśli wychowawca zgłasza, że „coś nie gra” — warto to potraktować jako cenną informację.

4. Trudności w jedzeniu, ubieraniu i samoobsłudze

Dzieci często zmagają się z codziennymi problemami, które wydają się ich kaprysami, a w rzeczywistości mogą wynikać z trudności sensorycznych.
Do szczególnych sygnałów należą:

• jedzenie bardzo ograniczonej liczby potraw i problem z nowymi teksturami,

• niechęć do mycia zębów, czesania, obcinania paznokci,

• zbyt mocne lub zbyt delikatne chwytanie rzeczy,

trudność w ocenie własnej siły (np. zbyt mocne przytulanie lub szarpanie).

Rodzice bardzo dobrze „czują” swoje dzieci.
Jeśli masz wrażenie, że:

• Twoje dziecko reaguje inaczej niż rówieśnicy,

• bardzo męczy się w hałasie, ruchu lub nowych miejscach,

• codzienne sytuacje przynoszą więcej stresu niż radości,

to warto skonsultować się ze specjalistą SI. Nawet jeśli diagnoza wykluczy zaburzenia, dostaniesz cenne wskazówki, jak wspierać dziecko na co dzień.

5. Jeśli Twoja intuicja mówi, że coś jest inaczej

Czasem zauważasz, że pewne reakcje Twojego dziecka są inne niż u rówieśników.
Jeśli masz wrażenie, że:

• Twoje dziecko reaguje inaczej niż większość dzieci,

• bardzo męczy się w hałasie, ruchu lub nowych miejscach,

• codzienne sytuacje przynoszą więcej stresu niż radości,

to warto skonsultować się ze specjalistą SI. Nawet jeśli diagnoza wykluczy zaburzenia, dostaniesz cenne wskazówki, jak wspierać dziecko na co dzień.

Jak wygląda diagnoza SI?

Diagnoza integracji sensorycznej obejmuje 3 spotkania, odbywa się w spokojnej, swobodnej atmosferze i najczęściej przypomina uważną obserwację dziecka podczas różnych aktywności, a nie klasyczne „badanie”.

Zwykle obejmuje:

• rozmowę z rodzicem o codziennych trudnościach i mocnych stronach dziecka,

• obserwację dziecka w różnych zadaniach ruchowych i zabawach,

• testy oraz aktywności sprawdzające reakcje na bodźce,

• szczegółowy opis wyników i plan ewentualnej terapii.

Dobrze przeprowadzona diagnoza kończy się praktycznymi wskazówkami, które możesz od razu wykorzystać w domu. 

Dlaczego nie warto zwlekać?

Im szybciej zrozumiemy trudności dziecka, tym szybciej możemy mu pomóc. Wczesne wsparcie:

• zmniejsza stres i frustrację,

• poprawia funkcjonowanie w przedszkolu i w domu,

• zwiększa poczucie pewności u dziecka,

• pomaga uniknąć narastania trudności w wieku szkolnym.

Jeśli reakcje Twojego dziecka budzą wątpliwości lub utrudniają codzienne funkcjonowanie, warto sprawdzić to podczas diagnozy SI. Dzięki niej łatwiej zrozumieć potrzeby dziecka i znaleźć sposoby, które pomogą mu na co dzień.